Monday, 6 March 2017

JE NI MTOTO WA UMRI GANI ANATAKIWA KUKAA NA MAMA?.

Image result for BABA MAMA NA MTOTO
NA  BASHIR  YAKUB -

Mara  nyingi  wazazi  wanapotengana  huwa  tunashuhudia  mabishano  ya  nani  anatakiwa  kukaa  na  mtoto. Ni  mama au  baba.  Kwa  suala  hilihili wapo  watu  wako  mahakamani  na  wengine  hawako  mahakamani  lakini  wako  katika  ugomvi  mkubwa  wa  nani  haswa  akae  na mtoto.

Wapo  ambao  walikuwa  katika  ndoa  na  sasa  ndoa  imevunjika,  wapo  ambao  walikuwa wakiishi  kama  mke  na  mme  lakini  bila  ndoa  na sasa  mahusiano  yao  yamekwisha  na  wapo  ambao  hawakuwahi  kufunga  ndoa  wala  kuishi  kama  mke  na  mme ila  walizaa  tu  ila  kwasasa  wapo  katika  mgogoro  wa  nani  akae  na  mtoto.

Makala  yataeleza namna  sheria  inavyozungumza  kuhusu  umri  wa  mama  kukaa  na  mtoto  lakini  kabla  ya hilo  ni  vema  pia  kutizama  ni  wapi  waweza  kupeleka malalamiko  ya  jambo  hili. Sheria  ya  Mtoto ,  namba 21 ya  mwaka  2009 ndiyo  inayohusika  katika  jambo  hili.

1.WAPI  UKALALAMIKE  UKITAKA  KUKAA  NA  MTOTO.     

Zipo  sehemu  mbili  ambazo  waweza  kupeleka malakamiko  yako  ili  uweze  kupatiwa  haki  ya  kukaa  na  mtoto.  Kwanza  ni  ustawi  wa  jamiii  na  pili  ni  mahakamani.

Mahakama  yoyote  ya  mwanzo,  wilaya,  hakimu  mkazi  hata  mahakama kuu  unaweza  kupeleka  mombi  haya.  Ila  ni vema  ukaanza  mahakama  ya  mwanzo  au  wilaya.

Tofauti  ya  ustawi  wa  jamii  na  mahakamani   ni kuwa mahakama  wana  amri  wakati   ustawi  wa jamii  hawana  amri( order) . 

2.  NI   UMRI  GANI  MTOTO  AKAE  NA MAMA.

Kifungu  cha  26( 2 )  cha  Sheria  ya mtoto, namba  21 ya  2009 kinasema   kuwa  ni  vizuri  mtoto  aliye  chini  ya  umri  wa  miaka  saba   akae  na  mama.  Hata  hivyo  ni  vema  kufahamu  kuwa  kifungu  hiki  hakikusema  ni  lazima( shall)  mtoto  wa  umri  huo akae  na  mama.

Kifungu  kinasema  suala  la  mtoto  chini  ya umri  wa  miaka  saba  kukaa  na  mama  ni  dhana  inayoweza kutozingatiwa( rebuttable  presumption). Ni  dhana   inayoweza  kutozingatiwa  kwa  maana  kuwa  zipo  sababu  ambazo  mtoto  chini  ya  umri  huo  inaweza kuamuliwa  kukaa  na  baba  au  mtu  mwingine yeyote  ambaye  ataonekana  kufaa  zaidi kuliko  mama.

Kwahiyo  lazima tuzingatie  kuwa  sio  lazima  mtoto  chini ya  umri  wa  miaka  7  kukaa  na  mama.

3. SABABU  ZIPI  MTOTO  CHINI  YA   UMRI  WA  MIAKA  7  ATAAMULIWA  KUKAA  NA  BABA.

Kifungu  cha  37( 4 )  kinasema  kuwa  katika  kutoa  amri  ya  mtoto  akae  na  nani  mahakama  itatakiwa  kuzingatia  maslahi  mapana  ya  mtoto  husika( best  interest  of  the  child).   Kwahiyo  habari  sio  kwamba  lazima  mtoto  akae  na  mama  au  baba  laa  hasha,  isipokuwa habari  ni  maslahi  mapana  ya  mtoto, wapi  mtoto  atapata  malezi  bora.

Hii  ndiyo  sababu  au  kigezo  kikuu  kinachozingatiwa na  mahakama  inapokuwa  inaamua.  Kwa  ufupi maslahi  mapana  ya  mtoto   ni kama,  wapi  kuna  mazingira  mazuri  kwa  mtoto, ni  mzazi  yupi  anajali  kuliko  mwingine, wapi  atapata  matunzo  bora, wapi  hatanyanyaswa, mzazi  yupi  ni  mlevi, kahaba  na  ana  tabia  mbaya, ikiwa  kuna  mzazi  ana  matatizo  ya  akili,  magonjwa  ya  kuambukiza n.k.

Kwa  hiyo  kwa  ujumla  niseme kuwa  mtoto  chini  ya  umri  wa  miaka 7  ni  vizuri  kukaa  na  mama  lakini ikiwa  baba  atathibitisha  mambo  ambayo  hayafai  kwa  mama  basi  anaweza  kupewa  mtoto  na  akaachwa  mama .

MWANDISHI   WA   MAKALA  HAYA   NI   MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI   LA  JAMHURI   KILA JUMANNE.  0784482959,  0714047241bashiryakub@ymail.com





0 comments:

Post a Comment