Latest Post

Tuesday, 26 June 2018

NAMNA YA KUKATA RUFAA KWA WALIOFUKUZWA KAZI KWENYE UTUMISHI WA UMMA.

|0 comments


Image result for UTUMISHI WA UMMA
NA  BASHIR  YAKUB -

Wapo watumishi wa umma ambao wameachishwa kazi kwasababu mbalimbali na wanahisi kuwa pengine haki haikutendeka lakini hawajui la kufanya. Basi waelewe la kufanya lipo na ni rufaa. Na wengine wanajua kuwa ni rufaa yumkini wasijue rufaa yenyewe inakatwa kwa utaratibu upi. Nitaeleza hapa, lakini kwanza tujue nani mtumishi wa umma anayeongelewa hapa.

1.NANI MTUMISHI WA UMMA.

Sheria namba 8 ya 2002, Sheria ya Utumishi wa Umma , iliyofanyiwa marekebisho na Sheria Namba 18 ya 2007 imemueleza mtumishi wa umma. Kifungu cha  3  kinasema kuwa mtumishi wa umma ni yule anayefanya kazi katika ofisi yoyote ya umma. Ili uelewe vizuri mtumishi wa umma anayeongelewa katika sheria hii na katika makala  haya ni yule mfanyakazi/mwajiriwa wa serikali.  Kwahiyo watumishi wa bunge, maafisa wa mahakama, na wafanyakazi wa taasisi/kampuni binafsi  taratibu hizi za rufaa zinazoelezwa humu haziwahusu.

Tunaongelea watumishi wa serikali kuu, za mitaa, mashirika ya umma, idara na taasisi zote zilizopo chini ya serikali tukiondoa wale wa uteuzi japo nao wanaongozwa na sheria hii.

2.  HAKI YA RUFAA.

Unapokuwa umesimamishwa kazi rufaa ni haki yako ewe mtumishi. Rufaa sio kuonesha ukorofi, sio kuwa mjuaji, sio kupingana na serikali, na sio kukosa utiifu. Rufaa ni haki kama zilivyo haki nyingine za mshahara, likizo, nk. Usiogope kukata rufaa kwani hata huyo aliyekusimamisha kazi naye akisimamishwa anakata rufaa.
Kifungu cha 25( 1 ) (b) cha Sheria ya utumishi wa umma ndicho kinachoeleza haki hii. 
Kadhalika kwenye barua yako ya kuachishwa kazi  au siku ya kusimamishwa, yafaa na ni haki uelezwe haki hii ya rufaa.

3. KUSHUSHWA CHEO NAKO KUNAKATIWA  RUFAA.

Rufaa sio kwa ajili ya kusimamishwa kazi tu. Kifungu hichohicho cha 25 cha Sheria ya Utumishi wa Umma kinasema rufaa pia inaweza kukatwa iwapo umeshushwa cheo , au  mshahara wako umepunguzwa. Kwahiyo haki ya rufaa kwa mtumishi ni pana na haikomei kwenye kusimamishwa kazi pekee.

4.  RUFAA  INAKATWAJE?.

Rufaa ni maelezo mazuri yenye hoja za kimazingira, yaani kile kilichotokea(facts), yakisaidiwa na hoja za kisheria(point/s of law). Na itakuwa katika mfumo wa maandishi. Itakuwa na sehemu kuu tatu,yaani  kichwa, hoja na hitimisho.

Kichwa chaweza kuwa “RUFAA YA KUPINGA KUSIMAMISHWA KAZI”.

Hoja, Utaeleza kile kilichotokea/ unacholalamikia  kwa maana ya yale maeneo(areas/aspects) unayohisi kuonewa, na kisha utaeleza sheria zinasemaje, au sheria zipi zilikiukwa wakati ukiwajibishwa.

Ni kitu ambacho unaweza kuandika na wala huna haja ya kuhofu. Ni maelezo ya namna ulivyoonewa + Sheria zinasemaje au sheria zipi zimevunjwa. Pia  taratibu za kukuwajibisha, mfano kutosikilizwa kabla  ya kuadhibiwa, kupewa mda kidogo wa kujitetea, kutoitwa kwenye kikao cha nidhamu nk, nayo ni maelezo ambayo unaweza kuingiza eneo hili la hoja.

Hitimisho. Hapa  utaomba maamuzi ya awali ya kufutwa kazi yabatilishwe na rufaa yako ikubaliwe/ishinde, utaomba urejeshwe kazini, kisha  utaandika jina lako, nafasi yako (uliyofutwa/cheo), na utaweka namba yako ya simu.

5. RUFAA IPELEKWE WAPI.

Ukishaandaa rufaa sheria inakutaka kuipeleka tume ya utumishi wa umma. Ofisi zao kwasaasa zipo pale Ubungo Plaza kwa Dar es salaam. Hiyo ni kwa mujibu wa kifungu cha 25 (1)(b) cha Sheria ya Utumishi wa Umma.

Pia unapokuwa umeandaa yale maelezo yako ya rufaa yafaa nakala uipeleke kwenye mamlaka/ofisi iliyokuwajibisha/iliyokufuta kazi. Hii ni kwa mujibu wa kanuni ya 61( 1 )  Kanuni za Utumishi wa Umma za Mwaka 2003.

6. MUDA WA KUKATA RUFAA.

Kanuni  ya 61( 1 ) Kanuni za Utumishi wa Umma za Mwaka 2003  inasema kuwa  rufaa inatakiwa kukatwa ndani ya siku 45  tokea siku  yalipotolewa maamuzi ya kufutwa kwako kazi.  Utehesabu  siku 45 na ndani mwake uwe umekata rufaa.

7. KUCHELEWA KUKATA RUFAA.                             

Kanuni  ya 61( 4 ) Kanuni za Utumishi wa Umma za Mwaka 2003 inasema kuwa mtumishi aliyechelewa kukata rufaa ndani ya muda wa siku 45 rufaa yake inaweza kupokelewa ikiwa tu anazo sababu za msingi za kuchelewa.

Hivyo basi, unapokuwa  umechelewa na kupitwa na muda unachotakiwa kufanya ni kuandaa maelezo ya kuchelewa kwanza kabla ya maelezo ya rufaa. Utaeleza kwanini umechelewa na kama una ushahidi wa sababu za kuchelewa utaambatanisha kwenye maelezo yako. Kisha utaeleza rufaa yako kama ilivyoelekezwa hapo juu.

Maelezo yakuchelewa na maelezo ya rufaa yanakuwa ni maelezo kwenye nyaraka moja isipokuwa unaanza kueleza kuchelewa kwako na kuomba rufaa yako ipokelewe nje ya mda, kisha kwenye nyaraka hiyohiyo unatoa hoja zako za rufaa kama ilivyoelekezwa hapa juu.  Halafu unasaini na kupeleka kwa ajili ya mawasilisho.

8. VIAMBATANISHO VYA RUFAA.  

Rufaa yako inatakiwa iambatanishwe(annexeture/s)  na nakala ya maamuzi ya kufutwa kwako kazi. Barua ya kufutwa kazi ndiyo maamuzi ya kufutwa kazi ambayo nakala yake(kopi) unatakiwa kuambatanisha nyuma ya maelezo yako ya rufaa. Pia kama unavyo vielelezo vingine(exhibit/s) vinavyosimamia  hoja zako navyo waweza kuviambatanisha. Kwahiyo ni muhimu kupewa barua ya kufutwa kazi mara tu unaposimamishwa.

9. USUBIRI  MAJIBU YA RUFAA  BAADA YA MUDA GANI ?.     

Kanuni  ya 62( 2 ) Kanuni za Utumishi wa Umma za Mwaka 2003, inasema kuwa ndani ya siku 90 tokea siku ilipopokelewa rufaa unapaswa kupokea majibu ya rufaa hiyo. Hivyo ikifika muda huo na ukaona kimya yafaa ufuatilie hukohuko ulipopeleka  ili kujua  kulikoni.

10. HAKI ZAKO NI ZIPI IKIWA RUFAA YAKO IMESHINDA ?.

Kifungu cha 25( 1 ) ( e ) cha Sheria ya Utumishi wa Umma pamoja na Kanuni  ya 60( 6 ) Kanuni za Utumishi wa Umma vinasema iwapo rufaa itashinda basi mtumishi aliyekuwa amefukuzwa atahesabika kama ambaye hakuwahi kufukuzwa. Maana yake haki zote za mishahara muda uliosimama, haki za likizo, na mengine utastahili kupata ikiwemo kurejea kazini mara moja.

11. NINI UFANYE RUFAA YAKO IKISHINDWA.       

Bado unakuwa na nafasi ya rufaa  ikiwa tume itaamua kuwa rufaa yako imeshindwa. Kifungu cha 25( 1 ) ( d ) cha Sheria ya Utumishi wa Umma pamoja na Kanuni  ya 60( 5 ) Kanuni za Utumishi wa Umma vinasema kuwa , mtumishi ambaye hakuridhishwa na maamuzi ya tume ya rufaa anaweza kukata rufaa tena kwenda kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano.

Rais  ndiye mkuu wa watumishi wote na maamuzi yake yatakuwa ni ya mwisho na hakutakuwa na rufaa nyingine tena isipokuwa sasa ukiamua kubadilisha mwelekeo/upepo  na kwenda mahakamani.
Haya ndiyo ya msingi kuhusu rufaa ya mtumishi wa umma.
MWANDISHI   WA   MAKALA  HAYA   NI   MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI   LA  JAMHURI   KILA JUMANNE.  0784482959,  0714047241bashiryakub@ymail.com








Thursday, 21 June 2018

MSAADA WA KISHERIA BURE BILA MALIPO YOYOTE.

|0 comments

Image result for MSAADA WA SHERIA


NA  BASHIR  YAKUB -

Wapo watu wana matatizo na wanahangaika kupata msaada wa bure wa kisheria lakini hawajui waanzie wapi,wafanye nini ili kupata huduma hii. Taratibu zipo, na unaweza kupata wakili wa kusimamia kesi yako bure bila malipo kupitia utaratibu wa msaada wa kisheria. Unaweza kupata uwakilishi huu  katika kesi zote yaani zile za jinai pamoja na zile za madai. 

Tunapoongelea za jinai tunamaanisha zile kesi za kuua,kubaka, kupiga,kutukana nk, na tunapoongelea kesi za madai  tunamaanisha zile za ardhi kugombea mali, mirathi, ndoa, mikopo,watoto malezi, talaka, nk.

Kwahiyo pote kwenye jinai na madai unaweza kupata uwakilishi wa bure wa Wakili. Utasimamiwa kesi yako mwanzo hadi mwisho bila kuhitaji kulipa gharama yoyote. Na msaada wa kisheria unaweza kuwa wa uwakilishi kwa maana kuwa wakili utakusimamia mahakamani au unaweza kuwa wa ushauri tu bila kuhusisha mahakama au vyote kwa pamoja. 

Lakini yafaa tufahamu kuwa sio watu wote wanaweza kupata msaada huu. Makala yataeleza utaratibu wa kupata msaada wa kisheria bure halikadhalika ni watu wa aina gani wanaweza kupata msaada huu.

1.WANAOSTAHILI KUPATA MSAADA WA KISHERIA BURE.

i)Watu wasiojiweza kabisa kifedha.
ii) Wanawake.
iii)Wazee.
iv)Walemavu.
v) Watoto.
vi)Wagonjwa wasiojiweza.

Hata hivyo kwa wanawake, walemavu,wagonjwa wasiojiweza, na wazee bado nao sifa ya kutokuwa na uwezo wa kifedha inatizamwa. Haimaanishi kila mwanamke,mzee,mgonjwa au mlemavu anastahili msaada wa kisheria wa bure. Sifa ya kutokuwa na uwezo kifedha ni sifa kuu inayoangaliwa. Isipokuwa kwa watoto hata kama mzazi au mlezi ana uwezo, bado mtoto anaweza kupatiwa msaada huu kwakuwa kinachoangaliwa ni maslahi ya mtoto mwenyewe wala sio ya mzazi ama mlezi.

2.  UTARATIBU WA KUOMBA MSAADA WA KISHERIA.

Utaratibu utategemea kama tatizo lako ni madai au jinai.

i)Madai.

Ikiwa ni madai kwa mfano masuala ya ardhi, mirathi,ndoa, watoto, nk utatakiwa kutafuta vituo vya misaada ya kisheria. Vituo hivi ni zile asasi(NGO) zisizo za serikali ambazo  hutoa misaada ya kisheria. Kila mkoa zipo na hutofautiana mkoa hadi mkoa.

Kama hujui zilipo basi waweza kwenda eneo la mahakama na hapo utauliza wapi nitapata shirika  la msaada wa kisheria  na hapo utaelekezwa. Pia unaweza kuuliza makao makuu ya wilaya  kwani orodha ya mashirika huwa ipo hapo pia . Zaidi, unaweza kuuliza kwenye ofisi za mawakili wa kujitegemea ili uelekezwe mashirika ya msaada yalipo. Na kwa wanaojua kutumia mtandao, humo pia unaweza kutafuta ukapata. Maeneo haya utapata majibu sahihi ya wapi yalipo mashirika ili usaidiwe.

Ukilipata shirika husika basi watakupa utaratibu wao  lakini zaidi huwa ni kujaza fomu maalum na kuleta barua ya utambulisho kutoka serikali za mitaa inayokutambulisha na kuelezea hali yako  ya kiuchumi.  Taratibu nyingine ni za kawaida na hapo utapata ushauri wa kisheria bure au wakili wa kukuwakilisha bure bila malipo yoyote.

ii)  Jinai

Sura ya 21 ya Sheria ya Msaada wa Kisheria katika Jinai ndiyo hueleza utaratibu wa msaada wa sheria katika jinai. Kifungu cha 3( 1 ) kinaeleza makosa ya jinai ambayo unaweza kuombea msaada wa kisheria kuwa ni yale  ambayo adhabu zake haziko chini ya kifungo cha miaka 15, adhabu za kifo, maisha, adhabu ya kuondolewa ndani ya nchi, na sifa nyingine zilizotajwa hapo juu mwanzoni  awali.

Utaratibu wa kupata msaada hapa kama huna uwezo ni kuomba kwa hakimu husika au jaji kuwa unaomba kupata msaada wa uwakilishi kwasababu huna uwezo. Muombe huyuhuyo hakimu au jaji anayesikiliza kesi yako. Na unaweza kumuomba mda wowote hata mara ya kwanza tu unapofikishwa mbele yake. Yeye anajua ni utaratibu gani afuate ili upate wakili wa kukuwakilisha bure bila malipo yoyote.

Na usiogope kumuomba hakimu/jaji kwani kufanya hivyo ni haki yako, na takwa la kisheria na wala sio kosa au ujuaji(much know).
MWANDISHI   WA   MAKALA  HAYA   NI   MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI   LA  JAMHURI   KILA   JUMANNE.  0784482959,  0714047241bashiryakub@ymail.com

Thursday, 31 May 2018

NINI UFANYE KAMA KESI YAKO MAHAKAMANI INACHELEWESHWA BILA SABABU ZA MSINGI.

|0 comments

Image result for mahakamani


NA  BASHIR  YAKUB -

Ni miaka mingi tangu kesi yako imefunguliwa mahakamani lakini  haiishi.  Huelewi ni kwanini na kila siku ukienda ni tarehe juu ya nyingine. Mwingine atakwambia kesi yangu ina miaka  zaidi ya kumi  na bado haijaisha nk.  Tatizo hujui nini  zaidi ya kupata kalenda kila siku. Basi makala yataeleza hatua ambazo unaweza kuchukua kumaliza tatizo hili.

Aidha, Ibara ya 29(2 ) ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imeweka bayana kuwa kila raia wa Tanzania ana haki ya kupata ulinzi wa sheria. Basi sio sawa ukimbilie mahakamani kupata ulinzi wa sheria halafu usipate ulinzi huo hata baada ya miaka mingi.

CHUKUA HATUA HIZI  KAMA KESI YAKO IMECHELEWESHWA  BILA SABABU ZA MSINGI.

( 1 ).Tafuta ushauri wa kisheria kutoka kwa mwanasheria,hata wale wa msaada wa sheria. Utamwelezea ishu yako nzima na wapi umekwama. Huyu atakusaidia kutambua kama imechelewa kwa makusudi, kwa uzembe, au ni sababu tu za kisheria zimesababisha ichelewe. 

Wakati mwingine kesi inaweza kuchelewa kwasababu za kisheria ambazo ziko juu ya uwezo wa mahakama kuiharakisha kesi yako, kwa mfano mapingamizi ya mara kwa mara, maombi ya mara kwa mara, upelelezi kuchelewa nk, nk. Hii ndiyo sababu utamtafuta mwanasheria ili abainishe(identify) nini hasa chanzo cha kukwama kwa kesi yako. Atakwambia kama umeonewa au sheria ndivyo ilivyo.

( 2 ). Toa malalamiko yako kwa jaji au hakimu anayesikiliza kesi yako. Usiogope kumwambia Jaji au hakimu kuhusu kuchelewa kwa kesi yako.Kumwambia ni haki yako na hutaambiwa kuwa umekosea au umeidharau mahakama.  
Na unaweza kumwambia kwa njia mbili, moja  kwa mdomo, na pili kwa kumwandikia barua.

Kwa mdomo utamwambia wakati wowote kesi itakapokuwa ikiendelea mahakamani, baada ya kunyoosha mkono na kumuomba kuwa kuna jambo unataka kumwambia, na kwa maandishi utaandika barua na kuipeleka masijala,au kwa karani wake, au namna nyingine utakavyoelekezwa na wahusika pale mahakamani. Usitukane wala kusema/kuandika maneno ya hovyo, eleza tu lalamiko la kesi yako kuchelewa na utasaidiwa.

( 3 ). Kama hukupata msaada hapo juu, basi peleka malalamiko yako kwa hakimu mfawidhi, jaji mfawidhi, au hata kwa msajili. Hakimu mfawidhi ni hakimu kiongozi wa eneo la mahakama husika. Kwahiyo kama kuna mahakimu wengi eneo lile la mahakama yeye ndiye kiongozi wao. 

Na utampataje/utamjuaje, ni kwa kuuliza tu. Uliza hakimu mfawidhi ni nani na mpe malalamiko yako. Unaweza kufanya hivyo kwa mdomo/mazungumzo au kwa barua kama tulivyoona hapo juu.

Wakati mwingine hakimu mfawidhi anaweza asiwe anakaa eneo la mahakama bali yuko huko wilayani au pengine. Bado si tatizo, uliza  na peleleza ujue alipo mfuate na mpe malalamiko yako au mwandikie. Hii ni kwa wale ambao kesi zao zipo mahakama za mwanzo, za wilaya na zile za hakimu mkazi.

Kwa wale ambao kesi zao zipo mahakama kuu, Jaji mfawidhi ndiye kiongozi wa eneo husika na majaji wote wa eneo hilo anawaongoza yeye. Unaweza kumpatia huyu malalamiko yako kwa njia ya mdomo/mazungumzo, au kwa njia ya maandishi.  Unampataje/unamjuaje, ni kwa kuuliza tu.Uliza jaji mfawidhi ni nani ,na omba kuonana naye kwa mujibu wa utaratibu wa pale ulivyo au mwandikie.

( 4 ). Kama hukupata msaada katika 3 juu, basi peleka malalamiko yako kwa Jaji mkuu. Jaji mkuu ni mtumishi mkuu wa mahakama, na yupo kuhudumia, na kutatua kero za watu ikiwemo ya kwako. Huyu sio mfalme ambaye hawezi kufikika, laa hasha. Ni mtumishi na anawatumikia watu kama wewe. Isipokuwa sikushauri uende kwake kabla hujapitia ngazi hizi zilizoelezwa hapa juu.  Yeye apelekewe tatizo sugu ambalo limeshindikana huku kote.

Jaji mkuu ni mmoja Tanzania nzima na ofisi yake kuu ipo mahakama ya rufaa kivukoni, Dar es salaam.  Naye unaweza kumwandikia barua au ukaomba miadi ya ana kwa ana.
Wakati mwingine unaweza kuwa unacheleweshwa na watu wa chini na hawa viongozi waliotajwa humu hawajui. Wafuate watakusaidia.

Yumkini, usiende kwa rais,waziri mkuu,waziri yeyote ,mkuu wa mkoa, wa wilaya ama mkurugenzi nk. Hawa katu hawawezi kukusaidia kwakuwa hawawezi kuingilia kazi inayoendelea mahakamani. Usipoteze mda chukua hatua sahihi.  Hakuna nje ya hawa anayeweza kukusaidia.
MWANDISHI   WA   MAKALA  HAYA   NI   MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI   LA  JAMHURI   KILA   JUMANNE.  0784482959,  0714047241bashiryakub@ymail.com




Tuesday, 29 May 2018

MFANO WA BARUA YA KUOMBA NAKALA YA HUKUMU HUU HAPA.

|0 comments


Image result for BARUA YA NAKALA YA HUKUM
NA  BASHIR  YAKUB -

Nakala ya hukumu ni haki yako ikiwa ulikuwa mhusika katika kesi au shauri. Unakuwa mhusika katika kesi au shauri pale unapokuwa mshitaki au mshitakiwa,  mlalamikaji au mlalamikiwa, au mhusika mwingine mwenye maslahi.  Hapa ndipo unapohesabika kuwa mhusika katika kesi au shauri na hapa ndipo unapokuwa na haki ya kuomba kupatiwa nakala ya hukumu.

Makala yaliyopita yalieleza kuwa nakala ya hukumu ni muhimu hasa ukitaka kukata rufaa au kuchukua hatua zaidi , lakini pia ni muhimu kama nyaraka ya kumbukumbu kwa ajili ya kesho, pia ni muhimu kwa ajili ya utekelezaji wa kile kilichoamuliwa.  Leo tuone mfano halisi wa barua ya  maombi ya  nakala ya hukumu kama ulivyo hapa chini ;-

Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu,                                                        24 / 5 / 2018
S.L.P..............................
Dar es salaam.
YAH ; MAOMBI YA KUPATIWA NAKALA YA HUKUMU.

Nilikuwa mlalamikiwa katika shauri namba  13 la mwaka 2018,  ambalo limetolewa hukumu tarehe 22 / 3 / 2018, mbele ya Mhe. Kijana Mponela. Ninaomba kupatiwa nakala ya hukumu  kwa kumbukumbu au hatua zaidi.

Wako
Mti Mkavu
( aliyekuwa mlalamikiwa ).
0717600900
Sahihi...............................

Barua itakuwa nyepesi na fupi hivyo. Na inaweza kuwa imeandikwa kwa mkono au imechapwa. Lakini ni nzuri zaidi ikiwa imechapwa kama uwezo upo.
 Pia unaweza kutumia hii hii ila ukabadilisha tu taarifa(copy&paste).Kwenye anuani imeandikwa kisutu lakini wewe utaweka anuani ya mahakama iliyotoa hukumu yako na mkoa/wilaya ilipo, tarehe utaweka ya kwako, kichwa kinaweza kubaki  hivyohivyo, na kwenye maelezo utabadilisha kutokana na taarifa za kesi/shauri lako. Mwisho utaweka jina lako,namba ya simu pamoja na sahihi yako.

Kumbuka utakapoandika barua hii hakikisha unatoa kopi na unakuwa na nakala mbili. Moja itabaki mahakamani na moja utakwenda nayo ili wakugongee muhuri wenye tarehe wa kuthibitisha kwamba wamepokea. Hiyo iliyogongwa muhuri urudi nayo kwa ajili ya kumbukumbu na hatua za baadae.

Hiyo iliyogongwa muhuri ambayo umerudi nayo ndiyo itakayokusaidia pale utakapokuwa umechelewa kukata rufaa na kupitwa na muda. Na muda umekupita kwasababu  ulikuwa ukiisubiria mahakama kukamilisha kuchapa/kuandaa nakala yako ya hukumu. Basi hiyo nakala iliyogongwa muhuri ni kwa ajili hii na ni  muhimu sana tena sana kubaki nayo.

Barua ya kuomba nakala ya hukumu utaiwasilisha katika mahakama ileile ambayo iliamua kesi au shauri lako.Gharama zake ni bure  kwasasa kwa maelekezo ya jaji mkuu. Hakuna malipo.

Maelezo mengine kuhusu nakala ya hukumu kwa ujumla,umuhimu wa kuiomba na hasara za kutoiomba yalielezwa katika makala yaliyopita.
MWANDISHI   WA   MAKALA  HAYA   NI   MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI   LA  JAMHURI   KILA   JUMANNE.  0784482959,  0714047241bashiryakub@ymail.com



Monday, 28 May 2018

NINI UFANYE UNAPOCHELEWESHWA NA MAAFISA WA MAHAKAMA KUPATA NAKALA YA HUKUMU.

|0 comments
Image result for NAKALA HUKUMU


NA  BASHIR  YAKUB -

Nakala ya hukumu ya mahakama huhitajika pale kesi au shauri linapokuwa limefika mwisho. Kwa lugha nyingine maamuzi ya mahakama ndiyo hukumu ya mahakama. Hapa ndipo tunapojua nani ameshinda na nani ameshindwa. Nani anastahili kulipwa au kukabidhiwa mali fulani na nani hastahili. Kadhalika nani anastahili kufungwa na nani anastahili kuachiwa huru. Yote haya na mengine mengi  ndiyo yanayojenga kitu kinachoitwa hukumu.

1.UMUHIMU WA NAKALA YA HUKUMU.

Mara nyingi wale ambao hawakuridhishwa na maamuzi ya mahakama kwenye hukumu hutaka kukata rufaa. Rufaa ni malalamiko yanayopelekwa mahakama ya juu zaidi  yakilalamikia  hukumu au maamuzi  yaliyotolewa  na mahakama ya chini. Rufaa hufunguliwa na mtu ambaye hakuridhika na kile kilichoamuliwa. Kwahiyo hata wewe kama unayo kesi ambayo tayari imetolewa hukumu na  hukuridhishwa na kile kilichoamuliwa basi unayo haki ya msingi ya kukata rufaa.

Na huna haja ya kuhofu kama unazo sababu za msingi na za kisheria. Waweza kuwa umeshindwa mahakama ya chini lakini ukaibuka mshindi mahakama ya juu ambako umekata rufaa.

Hata hivyo, huwezi kukata rufaa bila kuwa na nakala ya hukumu. Na hapa ndipo linapojitokeza suala la kupata nakala ya hukumu kwa wakati na bila kucheleweshwa. Narudia huwezi kukata rufaa ikiwa hujapata nakala ya hukumu kutoka  mahakama  iliyotoa uamuzi.

2. HASARA ZA KUCHELEWA KUPATA NAKALA YA HUKUMU.

Ikiwa lengo lako ni kukata rufaa basi yafaa ujue kuwa rufaa zote huwa zina muda wake. Zipo za siku 45,za siku 30 nk. Muda huo unahesabika tokea siku hukumu iliposomwa. Ni ndani ya muda huo ambapo unatakiwa kukata rufaa. Nje ya muda huo huruhusiwi na unakuwa umepoteza haki hiyo.

Sasa wakati mwingine muda huo waweza kuisha ukiwa bado unashughulikia kupata nakala  ya hukumu. Ni hapa tunapotakiwa kujua la kufanya ili kuepuka kadhia na mazingira hatari kama haya.

3.  KUCHELEWA  KUPATA NAKALA YA HUKUMU.

Unaweza kuchelewa kupatiwa nakala ya hukumu kwasababu mbalimbali. Moja ni kutokuomba kwako kupatiwa nakala ya hukumu. Kesi au shauri linapoisha yafaa mara moja uombe kupatiwa nakala ya hukumu. Katika mada nyingine nitaeleza utaratibu wa kuomba nakala ya hukumu. Kwahiyo kumbe waweza kuchelewa kuipata kwasababu hukuiomba.

Pili, waweza kuchelewa kuipata kwasababu ya uwezo na ufanisi wa mahakama husika. Nakala  ni lazima iwe imechapwa na imesahihishwa vizuri. Ukosefu wa vitendea kazi kama kompyuta laweza kuwa tatizo la kuchelewa kupata hata kama uliiomba kwa wakati.

Tatu, uchache wa watumishi/makarani wachapaji ambapo huwa na mizigo mingi na hivyo huchapa kazi moja moja kwa awamu jambo ambalo laweza kukuchelewesha ukisubiri kazi yako ifikiwe.

Nne,uzembe wa wachapaji  na wakati mwingine huwa ni makusudi ili kujenga mazingira ya  kupozwa(rushwa).

4.  NINI UFANYE IWAPO NAKALA YA HUKUMU IMECHELEWESHWA.

Jambo la kwanza, kesi au shauri linapoisha hakikisha siku hiyohiyo au inayofuata umeandika barua ya kuomba nakala ya hukumu. Hii itakusaidia  kwani hata ukichelewa kukata rufaa ukapitwa na mda utasema mimi niliomba nakala mapema kwahiyo kuchelewa sio makosa yangu.

Pili, ikiwa unaona makarani au wachapaji wanakuchelewesha bila sababu au huelewi ni namna gani wanavyoshugulikia suala lako  tafuta muda muone hakimu aliyetoa hukumu na mpe maelezo  yako na namna ambavyo hujapatiwa nakala hiyo. Au waweza kumuona hakimu mfawidhi. Hakimu mfawidhi ndiye kiongozi wa mahakama husika. Ukiuliza hakimu mfawidhi ni nani utaoneshwa na hapo utampatia malalamiko yako. Hivi ndivyo unavyoweza kuepuka kupoteza haki hii.
MWANDISHI   WA   MAKALA  HAYA   NI   MWANASHERIA  NA  MSHAURI   WA  SHERIA  KUPITIA  GAZETI   LA  JAMHURI   KILA  JUMANNE.  0784482959,  0714047241bashiryakub@ymail.com